Beata Kempa złożyła interpelację w sprawie zagrożeń dla publicznego systemu ochrony zdrowia związanych z uchwaleniem ustawy o działalności leczniczej

Beata Kempa złożyła interpelację w sprawie zagrożeń dla publicznego systemu ochrony zdrowia związanych z uchwaleniem ustawy o działalności leczniczej 

 Interpelacja:

w sprawie zagrożeń dla publicznego systemu ochrony zdrowia związanych z uchwaleniem ustawy o działalności leczniczej 

 

Sejm podczas posiedzenia 18 marca 2011 roku uchwalił ustawę o działalności leczniczej - jedną z kluczowych ustaw rządowego pakietu zdrowotnego. Ustawa o działalności leczniczej jest odpowiedzią na konieczność wprowadzenia zmian zarówno w zakresie zasad organizacji systemu ochrony zdrowia, jak i funkcjonowania podmiotów prowadzących działalność leczniczą. Stanowi systemową regulację, ale także zmienia filozofię podejścia do ochrony zdrowia. W centrum uwagi pozostaje działalność lecznicza, jej formy i możliwości, a nie tylko podmiotowe skupianie się na zakładzie opieki zdrowotnej. Jeden akt prawny reguluje w sposób kompleksowy zasady prowadzenia działalności leczniczej.  W ustawie proponuje się zespół norm, dzięki którym podmioty wykonujące działalność leczniczą mają status przedsiębiorcy.

 

Do mojego biura poselskiego wpłynęło stanowisko XXIX Okręgowego Zjazdu Lekarzy w Gdańsku:

 

„XXIX Okręgowy Zjazd Lekarzy w Gdańsku stoi na stanowisku, iż ustawa o działalności leczniczej, zapowiadana jako akt prawny zawierający korzystne zmiany dla funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, nie spełnia większości oczekiwań stawianych jej w tym zakresie.

 

1. W ustawie tej nie zostało jednoznacznie i przejrzyście określone, które podmioty szeroko rozumianej władzy publicznej mają obowiązek organizować, a następnie ponosić odpowiedzialność za poszczególne rodzaje i poziomy świadczeń opieki zdrowotnej. Jednocześnie nie zapewniono jednostkom samorządu terytorialnego odpowiednich środków finansowych na realizację zadań realizowanych na swoim terenie, dodatkowo obarczając je odpowiedzialnością finansową za ujemny wynik finansowy podmiotów leczniczych.

 

2. Nie dyskwalifikując przyjętej możliwości przekształcania podmiotów leczniczych w spółki prawa handlowego, zauważyć trzeba, że w dalszym ciągu nie stworzono minimalnych standardów co do ilości czy jakości szpitali i innych placówek, tak aby każdy obywatel miał pewność, że w miejscu swojego zamieszkania będzie mógł z takich świadczeń korzystać. Nowo utworzone spółki mogą bowiem zostać zlikwidowane na skutek nadmiernego zadłużenia, co w dłuższym okresie może skutkować brakiem szpitala czy innej specjalistycznej placówki opieki zdrowotnej, w  trudnej dziś do określenia liczbie powiatów i gmin. 

 

3. Zauważyć także należy, że istotne wątpliwości budzić muszą wprowadzone tą ustawą szczegółowe rozwiązania w zakresie zarządzania podmiotami leczniczymi przekształconymi
w spółki prawa handlowego.

 

4. Nie wprowadzono dotychczas jakichkolwiek wymogów posiadania przez członków zarządów spółek kwalifikacji czy doświadczenia w zakresie ochrony zdrowia.
W zakresie wymogów stawianych kierownikom samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej porzucono dotychczasowy wymóg posiadania wiedzy z zakresu zarządzania
w ochronie zdrowia. W ustawie nie przewidziano obowiązku przeprowadzania konkursów na stanowiska ordynatorów, natomiast dopuszczono możliwość kierowania odziałem przez lekarza nie będącego ordynatorem, co można odczytać jako ograniczenie wypełniania przez samorząd lekarski ustawowych zadań dotyczących powoływania osób na stanowiska ordynatorskie.

 

5. Nadto wymagania kwalifikacyjne dla pracowników na poszczególnych stanowiskach pracy określono jedynie dla podmiotów publicznych, co oznacza brak takich wymogów dla osób zatrudnionych w podmiotach niepublicznych. Dodatkowo dopuszczono możliwość ustalenia minimalnych norm zatrudnienia pielęgniarek, wskazując, że celem ma być zapewnienie właściwej jakości i dostępności świadczeń zdrowotnych. Osiągnięcie tego celu bez określenia podobnych minimalnych norm dla lekarzy nie będzie możliwe. 

 

6. W sposób istotny naruszono bezpieczne warunki pracy dla pracowników narażonych każdego dnia na efekty działania promieniowania jonizującego (tj. radiologii, radioterapii, medycyny nuklearnej, fizykoterapii, patomorfologii, histopatologii, cytopatologii, cytodiagnostyki, medycyny sądowej lub prosektoriów), zrównując po dniu 01 lipca 2014r. ich czas pracy z innymi pracownikami.

 

7. Ustawa powyższa pomniejsza – wbrew głoszonym zapewnieniom – uprawnienia pacjentów. W poprzednio obowiązującej ustawie o zakładach opieki zdrowotnej w art. 43 wyraźnie wskazano, że rozporządzenie lub uchwała o likwidacji publicznego zakładu opieki zdrowotnej powinny określać sposób i formę zapewnienia osobom korzystającym z oznaczonych rodzajowo świadczeń zdrowotnych likwidowanego zakładu dalsze, nieprzerwane udzielanie takich świadczeń, bez istotnego ograniczenia ich dostępności, warunków udzielania i jakości. Obecnie takiego zapisu nie zawarto. Nadto w przepisach brak wskazania, czym, pod względem funkcjonalnym jest szpital i jakie minimalne normy i standardy powinny być spełnione, jak również nie podano pełnego katalogu praw przysługujących pacjentowi przebywającemu w takiej placówce. 

 

8. Ustawa zawiera ograniczenia formy wykonywania zawodu przez lekarzy i lekarzy dentystów, wprowadza także skomplikowaną, wielowyrazową nomenklaturę utrudniająca odróżnienie podmiotów leczniczych i praktyk lekarskich (w ustawie funkcjonują pojęcia: podmiot leczniczy, podmiot prowadzący działalność leczniczą, przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego, praktyka zawodowa wykonująca działalność leczniczą).

9. W art. 17 ust. 4 ustawa stanowi, iż „w celu monitorowania przestrzegania przepisów prawa pracy, kierownik raz na kwartał przekazuje Państwowej Inspekcji Pracy oraz właściwym organom samorządu zawodów medycznych informacje o liczbie osób, które wykonują zawód medyczny na podstawie umów cywilnoprawnych albo jako praktykę zawodową, z którą podmiot leczniczy zawarł umowę cywilnoprawną”. Rozwiązanie to, przewidując jedynie przekazanie informacji o liczbie zawartych umów, nie daje rzeczywistych narzędzi pozwalających na monitorowanie przestrzegania prawa pracy.

 

XXIX Okręgowy Zjazd Lekarzy w Gdańsku, mając na uwadze powyższe, pragnie zwrócić uwagę, że przyjęte rozwiązania w ustawie o działalności leczniczej w wielu miejscach nie pozwalają na rzeczywistą realizację konstytucyjnego wymogu zapewnienia każdemu równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jak również nie doprowadzają do polepszenia jakości organizacji ochrony zdrowia w naszym kraju. Konieczne jest zatem podjęcie rzeczowej dyskusji, w szczególności ze środowiskami samorządów zawodowych w ochronie zdrowia, w celu zadośćuczynienia wymogom stawianym nowoczesnemu systemowi ochrony zdrowia. Jest to konieczne dla przywrócenia konstytucyjnej odpowiedzialności Rady Ministrów za prowadzenie polityki zdrowotnej państwa oraz zapewnienia obywatelom naszego kraju poczucia bezpieczeństwa zdrowotnego.

     

Szczegółowe propozycje poprawek do ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej określa załącznik do niniejszego stanowiska.

 

I.         Art. 5  należy nadać brzmienie:

Art. 5 1. Lekarze i pielęgniarki wykonują swój zawód w ramach działalności leczniczej prowadząc praktyki lekarskie, na zasadach (...).

2. Działalność lecznicza:

1. lekarzy może być wykonywana w formie działalności gospodarczej jako:

a) praktyka lekarska, praktyka lekarska wyłącznie w miejscu wezwania, specjalistyczna praktyka lekarska, specjalistyczna praktyka lekarska wyłącznie w miejscu wezwania praktyka lekarska wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie z umowy z tym podmiotem lub specjalistyczna praktyka lekarska wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem,

b) spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej jako grupowa praktyka lekarska,

2. pielęgniarek może być wykonywana w formie działalności gospodarczej jako:

praktyka pielęgniarki, praktyka lekarki wyłącznie w miejscu wezwania, specjalistyczna praktyka pielęgniarki, specjalistyczna praktyka pielęgniarki wyłącznie w miejscu wezwania, praktyka pielęgniarki wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem lub specjalistyczna praktyka pielęgniarki wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem,

b)  spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej jako grupowa praktyka pielęgniarek

 

II.        Art. 17 ust. 4. należy nadać brzmienie:

„W celu monitorowania przestrzegania przepisów prawa pracy, kierownik raz na kwartał przekazuje Państwowej Inspekcji Pracy oraz właściwym organom samorządu zawodów medycznych informacje o liczbie osób, które wykonują zawód medyczny na podstawie umów cywilnoprawnych albo jako praktykę zawodową, z którą podmiot leczniczy zawarł umowę cywilnoprawną. Informacja przekazywana właściwym organom samorządom zawodów medycznych zawiera ponadto numery praw wykonywania zawodu.”

 

W w/w przepisie proponujemy rozszerzenie obowiązku przekazywania danych o numer prawa wykonywania zawodu.

 

III.      Art. 18 należy nadać brzmienie:

Art. 18 1. Lekarz wykonujący działalność leczniczą jako praktykę lekarską jest obowiązany spełniać następujące warunki (…)

2. Lekarz wykonujący działalność leczniczą jako specjalistyczną praktykę lekarską jest obowiązany spełniać następujące warunki (…)

3. Lekarz wykonujący praktykę lekarską wyłącznie w miejscu wezwania jest obowiązany:

1) spełniać warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5;

2) posiadać produkty lecznicze i sprzęt medyczny umożliwiające udzielanie świadczeń zdrowotnych, w tym również w zakresie określonym w art. 30 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty;

3) wskazać adres siedziby praktyki oraz miejsca przyjmowania wezwań i miejsca przechowywania dokumentacji medycznej oraz produktów leczniczych i sprzętu medycznego, o których mowa w pkt 2.

4. Lekarz wykonujący praktykę lekarską wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem jest obowiązany spełniać warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5.

5. Lekarz wykonujący specjalistyczną praktykę lekarską wyłącznie w miejscu wezwania jest obowiązany spełniać warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 i 3.

6. Lekarz wykonujący specjalistyczną praktykę lekarską wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem jest obowiązany spełniać warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 oraz w ust. 2 pkt 2.

ust. 7 – skreślony w całości

 

IV.       Art. 19 należy nadać brzmienie:

Art. 19 1. Pielęgniarka wykonująca zawód w ramach działalności leczniczej jako praktykę jest obowiązana spełniać następujące warunki (…)

2. Pielęgniarka wykonująca zawód w ramach działalności leczniczej jako specjalistyczną praktykę jest obowiązana (…)

3. Pielęgniarka wykonująca zawód w ramach działalności leczniczej jako praktykę lub specjalistyczną praktykę wyłącznie w miejscu wezwania jest obowiązana:

1) spełniać warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, 6 i 7, oraz, w przypadku specjalistycznej praktyki, warunek, o którym mowa w ust. 2 pkt 2;

2) posiadać sprzęt medyczny umożliwiający udzielanie określonych świadczeń zdrowotnych w miejscu zamieszkania lub pobytu pacjenta;

3) wskazać adres praktyki oraz adres miejsca przechowywania dokumentacji medycznej.

4. Pielęgniarka wykonująca praktykę pielęgniarki wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem jest obowiązana spełniać warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, 6 i 7.

ust. 5 – skreślony w całości

6. Pielęgniarka wykonująca specjalistyczną praktykę pielęgniarki wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem jest obowiązana spełniać warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, 6 i 7 oraz w ust. 2 pkt 2.

 

w art. 18 ust. 7 i art. 19 ust. 5 należy znieść zakaz wykonywania czynności przez lekarzy/pielęgniarki nie będących wspólnikami w praktykach grupowych. W odniesieniu do praktyk grupowych, w szczególności prowadzonych jako spółki partnerskie czy jawne, zakaz zatrudnienia przez spółki stanowi dyskryminację tych podmiotów w stosunku np. do lekarza, który indywidualnie założył i prowadzi podmiot leczniczy (może zatrudniać dowolną liczbą osób, w tym innych lekarzy).

 

V. Wobec poważnych wątpliwości natury prawnej, w oparciu o propozycje wykreślenia przepisów art. 18 ust. 7 i art. 19 ust. 5 celowe jest również zgłoszenie wniosku o wykreślenie w całości art. 53 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty („zakaz zatrudniania lekarza przez lekarza”). Zapis taki w sposób nieuzasadniony ogranicza możliwości podjęcia i wykonywania zawodu przez młodych lekarzy, stanowi jednocześnie problem dla innych grup lekarzy, którzy aktualnie zostali pośrednio zmuszeni do prowadzenia działalności gospodarczej w formie praktyki indywidualnej bądź grupowej. Młodzi lekarze dentyści, rozpoczynający wykonywanie zawodu, wobec zakazu zatrudniania w praktykach lekarskich innych lekarzy, nie mają innej możliwości wykonywania zawodu, jak poprzez rozpoczęcie prowadzenia własnej indywidualnej prywatnej praktyki, pomimo iż z reguły nie mają na to wystarczających środków finansowych. Obowiązujące przepisy prawa nie tworzą ponadto warunków sprzyjających przekazywaniu młodszym kolegom doświadczeń zawodowych przez lekarzy dentystów z wieloletnim stażem. Obie strony, jako dwa podmioty gospodarcze, stawiane są bowiem wobec siebie w pozycji konkurencyjnej, nie zaś w tak bardzo pożądanej relacji „Mistrz – Uczeń”. Oczywistym jest więc, że proponowana przez samorząd lekarski zmiana przepisów leży nie tylko w interesie samych lekarzy dentystów, ale także w interesie pacjentów.

Pragniemy podkreślić, iż nie jest to jedyny aspekt tej sprawy. Kolejnym z argumentów jest potrzeba zapewnienia niezakłóconego funkcjonowania praktyki w sytuacjach losowych, takich jak np. choroba lekarza prowadzącego praktykę. Wprowadzenie możliwości zatrudnienia innego lekarza w praktyce lekarskiej rozwiąże tę kwestię, da również możliwość zapewnienia 12 godzinnej, a w niektórych przypadkach nawet 24 godzinnej, dostępności do świadczeń stomatologicznych, wymaganej przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Wobec problemu starzejącego się społeczeństwa dodatkowym argumentem dla stworzenia możliwości zatrudnienia innego lekarza jest umożliwienie wykonywania zawodu przez lekarzy, którzy ze względu na wiek nie chcą już prowadzić działalności gospodarczej, mogą wszakże wykonywać zawód lekarza i lekarza dentysty zatrudnieni przez młodszego kolegę.

 

VI.       Art. 49 należy nadać brzmienie

Art. 49 ust. 1 W podmiocie leczniczym niebędącym przedsiębiorcą przeprowadza się konkurs na stanowisko:

1) kierownika;

2) zastępcy kierownika, w przypadku gdy kierownik nie jest lekarzem;

3) ordynatora lub lekarza kierującego oddziałem

4) naczelnej pielęgniarki lub przełożonej pielęgniarek;

5) pielęgniarki oddziałowej.

2. Konkurs na stanowisko kierownika oraz zastępcy kierownika ogłasza podmiot tworzący, a na pozostałe stanowiska - kierownik.

3. Jeżeli do konkursu nie zgłosiło się co najmniej dwóch kandydatów lub w wyniku konkursu nie wybrano kandydata albo z kandydatem wybranym w postępowaniu konkursowym nie nawiązano stosunku pracy albo nie zawarto umowy cywilnoprawnej, odpowiednio podmiot tworzący lub kierownik ogłasza nowy konkurs w okresie 30 dni od dnia zakończenia postępowania w poprzednim konkursie.

4. Jeżeli w wyniku postępowania w dwóch kolejnych konkursach kandydat nie został wybrany z przyczyn określonych w ust. 3, odpowiednio podmiot tworzący lub kierownik nawiązuje stosunek pracy z osobą przez siebie wskazaną po zasięgnięciu opinii komisji konkursowej.

5. Z kandydatem wybranym w drodze konkursu lub wskazanym w trybie ust. 4 na stanowisko określone w ust. 1 pkt 2-5 kierownik nawiązuje stosunek pracy na podstawie umowy o pracę.

6. Stosunek pracy z kandydatem wybranym na stanowisko określone w ust. 1 nawiązuje się na 6 lat. Okres ten może być przedłużony do 8 lat, jeżeli do osiągnięcia wieku emerytalnego pracownikowi brakuje nie więcej niż 2 lata.

ust. 7 – skreślony w całości.

W ust. 1 pkt 3 proponujemy po słowie „ordynatora” dodać „lub lekarza kierującego oddziałem”, aby ujednolicić zasady obsadzania tych stanowisk bez względu na nazewnictwo.

Jednocześnie proponujemy skreślenie ust. 7, dającego obecnie możliwość zaniechania procedury konkursowej, poprzez zmianę nazewnictwa stanowiska pracy.

 

VII.     Art. 50 ust. 5

Delegację wynikającą z art. 50 ust. 5, a dotyczącą upoważnienia do określenia wymagań kwalifikacyjnych odnoszących się do pracowników zatrudnionych na poszczególnych stanowiskach w podmiotach publicznych, proponujemy przenieść do art. 17 jako ust. 5, tj. do przepisów ogólnych dotyczących wszystkich podmiotów leczniczych.

Obecna treść w/w przepisów powoduje, że konkretne wymagania kwalifikacyjne (np. w odniesieniu do stanowiska kierownika, ordynatora) określone są jedynie w przypadku podmiotów publicznych. Celowym wydaje się zaś, by były one jednakowe dla podmiotów publicznych i niepublicznych.

 

VIII.    w art. 108 ust. 2 proponujemy dodać pkt 2a w brzmieniu: 

Art. 108 ust. 2. Wpis do rejestru podlega wykreśleniu w przypadku:

(…)
2a) zawieszenia w prawie wykonywania zawodu lub ograniczenia w wykonywaniu określonych czynności medycznych na podstawie przepisów o zawodach lekarza i lekarza dentysty lub przepisów o izbach lekarskich lub prawomocnego ukarania lekarza karą zawieszenia prawa wykonywania zawodu – w przypadku praktyk zawodowych.

Dotychczasowa praktyka pokazała bowiem, że część lekarzy ignoruje uchwały okręgowych izb lekarskich i w dalszym ciągu prowadzi zarejestrowane praktyki lekarskie, zaś obecne przepisy nie przewidują wprost możliwości wykreślenia takiej praktyki z rejestru.”[1]

 

 

 

W związku z powyższym zwracam się z pytaniami do Pana Ministra:

   1.Czy ministerstwo planuje zmiany w ustawie o działalności leczniczej?

   2. Czy ministerstwo sądzi, że ustawa o działalności leczniczej, zapowiadana jako akt prawny zawierający korzystne zmiany dla funkcjonowania systemu ochrony zdrowia,  spełnia większości oczekiwań stawianych jej w tym zakresie?

  3. Czy proponowane zmiany w ustawie o działalności leczniczej przez Okręgowy Zjazd Lekarzy w Gdańsku będą uwzględnione przez ministerstwo zdrowia  ?



[1] Stanowisko nr 3 XXIX Okręgowego Zjazdu Lekarzy w Gdańsku  z dnia 3 marca 2012r.

 

Polecane strony